مهرداد شنبه 6 اسفند 1390 06:10 ب.ظ نظرات ()

به گزارش خبرگزاری فارس از دامغان، دامغانی‏ها که شهرشان به مهد علم و فرهنگ و ادب، تاریخ و غنا و تمدن معروف است، امروز شاهد برنامه‏ریزی جامع و قابل تامل مسئولان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برای مرمت آثار تاریخی خود بودند.

عزیمت معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به شهرستان دامغان که عصر امروز در صدر هیئتی انجام شد، برای طرح‏های میراث فرهنگی این شهرستان توفیقی به حساب می‏آمد تا آثار تاریخی این شهرستان در مسیر احیا و مرمت قرار گیرد.

در حاشیه این سفر، مسعود علویان‏صدر معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در نشستی مشترک با مسئولان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان، نماینده مردم دامغان در مجلس شورای اسلامی و جمعی از فعالان و تصمیم‏گیران شهرستانی، به گفت‏وگو درباره مسائل مختلف پرداخت و در نهایت، دومین بنای خشتی بزرگ ایران در راه توجه قرار گرفت.

در این نشست، در زمینه دیوار "باروی شهر دامغان" سخنان زیادی مطرح و مقرر شد این طرح جزو آثار تاریخی تصویبی قرار گیرد که دولت برای آنها برنامه‏ریزی کرده است.

دیوار باروی شهر دامغان قرار است از ابتدای بلوار راه‏آهن تا بعد از دروازه تاریخی شامان در دستور کار مرمت و احیا قرار گیرد.

به گزارش خبرگزاری فارس؛ دیوار باروی دامغان بعد از ارگ بم بزرگ‏ترین بنای خشتی ایران است.

این بنای خشتی در سال 1375 و به شماره 1799 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

بخشی از دیوار باروی دامغان در هزاره‏های قبل از میلاد مسیح، نخستین استقرارها به شکل خانه‏های گلی ظاهر می‏شود.

به تدریج بر وسعت خانه‏ها افزوده و استفاده از درب در آنها متداول می‏شود؛ دیوار اتاق‏ها در نتیجه شناخت آجر و به‏کارگیری آن نظم بیشتری می‏یابد.

به گزارش فارس؛ این تغییرات با پیدایش دهکده‏ها همراه است و در این دهکده‏ها، اتاق‏ها و اجاق‏ها و دیگر تجهیزات داخلی خانه‏ها ایجاد می‏شود.

پیدایش همین تجهیزات مختلف در دهکده‏ها باعث متمایز شدن این دهکده‏ها از یکدیگر شده است؛ پیشرفت اقتصادی باعث به وجود آمدن یک استراتژی خاص می‏شود و آن حفاظت از دهکده‏ها در مقابل عوامل بیگانه است.

پس برای جلوگیری از تهاجم اقوام مذکور تدابیری را اتخاذ کردند و آن ایجاد حصارهای دفاعی در اطراف دهکده‏ها بود؛ بعضی از دهکده‏ها مثل هگمتانه دارای دو یا چند بارو هستند.

در روی حصارها در فواصل معین برج‏های کنگره‏دار جهت تیرکش‏ها ایجاد کردند و از آنجایی که دامغان شهری بسیار قدیمی است و در مسیر جاده ابریشم قرار داشته و چون از لحاظ سوق‏الجیشی بسیار مهم بوده و همیشه مورد تهاجم بیگانگان در زمان‏های مختلف قرار گرفته، حصاری به دور این شهر کشیده‏اند.

این حصار که آثارش در اطراف شهر باقی است، در قسمت جنوب حدود یک هزار و 610 متر و در شرق، یک هزار و 620 متر و در شمال 150 متر از آن باقی مانده است و در قسمت شمالی بر اثر ساخت و ساز از بین رفته و در قسمت غرب نیز هیچ آثاری از این حصار باقی نمانده است.

حال با توجه به اینکه تپه حصار یکی از تپه‏های پیش از تاریخ است و در نزدیکی آن دو قلعه مربوط به دوران ساسانی وجود دارد، می‏توان چنین استنباط کرد که احتمالا باره اصلی شهر به دور این محوطه کشیده شده بوده و بر اثر مرور زمان و همین طور کشت و کار از بین رفته است.

اما باروی کنونی شهر با توجه به مطالب کتب تاریخی احتمال داده می‏شود که در دوره نادری ایجاد شده باشد و به باره نادری نیز معروف است.

در این بارو، در فواصل مختلف می‏توان برجها را مشاهده کرد و به بخشی از دیوار باروی دامغان به وسیله پنج دروازه به داخل باره راه پیدا می‏کرده‏اند.

پس می‏توان چنین اظهار نظر کرد که دامغان تقریبا شاهراه اصلی ارتباط شرق و غرب بوده و از زمان‏های بسیار کهن از این شهر عبور و مرور صورت می‏گرفته؛ حال چه به خاطر سیر و سیاحت و چه به لحاظ لشکرکشی‏های نظامی و چه به لحاظ اقتصادی که همان عبور جاده ابریشم بوده، دامغان یک راه ارتباطی محسوب می‏شده و بر همین اساس بارو به دور آن کشیده شده است.